आन्तरिक नियन्त्रण र लेखापरीक्षण

खण्ड १: आन्तरिक नियन्त्रण र लेखापरीक्षण

१. आन्तरिक नियन्त्रण प्रणाली तथा समितिको गठन र कार्यहरू लेख्नुहोस्।
उत्तर:
आन्तरिक नियन्त्रण प्रभावकारी बनाउन प्रत्येक मन्त्रालय/निकायमा समिति गठन गरिन्छ।

समितिको गठन:

• संयोजक: लेखा उत्तरदायी अधिकृत वा तोकिएको अधिकारी
• सदस्य: योजना तथा अनुगमन प्रमुख, प्रशासन प्रमुख र सम्बन्धित विज्ञ व्यक्ति
• सदस्य-सचिव: लेखा प्रमुख

मुख्य कार्यहरू:

• कार्य दक्षता र मितव्ययिता सुनिश्चित गर्ने
• कामलाई नतिजामुखी बनाउने
• नियमित अनुगमन गरी वित्तीय जोखिम घटाउने

---

२. आन्तरिक लेखापरीक्षकका काम, कर्तव्य र अधिकार उल्लेख गर्नुहोस्।
उत्तर:

• आर्थिक कारोबारको शुद्धता र कानूनीता परीक्षण गर्ने
• जोखिम विश्लेषण गरी सुधार सुझाव दिने
• आन्तरिक नियन्त्रण प्रणालीको मूल्याङ्कन गर्ने
• सबै सम्बन्धित कागजात जाँच गर्ने अधिकार हुने
• प्रत्येक त्रैमासिक प्रतिवेदन पेश गर्ने

---

खण्ड २: बेरुजू फर्छ्यौट र जवाफदेहिता

३. बेरुजू फर्छ्यौट प्रक्रिया वर्णन गर्नुहोस्।
उत्तर:

• जिम्मेवार व्यक्तिले प्रमाण पेश गरी फर्छ्यौट गर्ने
• आवश्यक परे रकम असुल गरिन्छ
• प्रक्रिया नमिलेको अवस्थामा नियमित गर्न सकिन्छ
• फर्छ्यौटपछि ७ दिनभित्र लगत कट्टा गरिन्छ
• सरुवा अघि लेखापरीक्षण अनिवार्य हुन्छ

---

४. प्रारम्भिक प्रतिवेदन र महालेखापरीक्षकको भूमिका लेख्नुहोस्।
उत्तर:

• ३५ दिनभित्र बेरुजू फर्छ्यौट गर्नुपर्ने
• आवश्यक परे १ महिना म्याद थप हुन सक्छ
• फर्छ्यौट नभए उच्च अधिकारीलाई जानकारी दिइन्छ
• अन्ततः मन्त्रीसमक्ष र वार्षिक प्रतिवेदनमा समावेश गरिन्छ

---

५. सार्वजनिक लेखा समितिको भूमिका के हो?
उत्तर:

• बेरुजू सम्बन्धमा छलफल र जवाफदेहिता सुनिश्चित गर्ने
• सुझाव कार्यान्वयन गराउने
• लगत कट्टा प्रक्रिया अगाडि बढाउने
• आवश्यक परे विशेष समिति गठन गर्ने

---

खण्ड ३: अन्य कानूनी तथा संस्थागत व्यवस्था

६. आन्तरिक लेखापरीक्षकको स्वतन्त्रता सम्बन्धी व्यवस्था लेख्नुहोस्।
उत्तर:

• प्रदेश लेखा नियन्त्रकले खटाउने
• न्यूनतम कार्य अवधि निर्धारण गरिन्छ
• एउटै व्यक्तिले लेखा र लेखापरीक्षण दुबै गर्न नपाउने
• वार्षिक प्रतिवेदन मन्त्रीसमक्ष पेश गरिन्छ

---

७. लेखा विवरण पेश गर्ने दायित्व के हो?
उत्तर:

• माग भएमा तुरुन्त कागजात पेश गर्नुपर्ने
• तोकिएको समयभित्र जवाफ दिनुपर्ने
• आवश्यक परे म्याद थप हुन सक्छ
• पेश नगरेमा व्यक्तिगत जिम्मेवारी हुन्छ

---

८. बेरुजू फर्छ्यौट समितिको गठन र उद्देश्य लेख्नुहोस्।
उत्तर:

गठन:

• अध्यक्ष: सार्वजनिक लेखा समितिले तोकेको सदस्य
• सदस्य: नायब महालेखापरीक्षक, सचिव, लेखा नियन्त्रक
• सदस्य-सचिव: तहसिल प्रमुख

उद्देश्य:

• जटिल बेरुजू समाधान गर्ने
• आवश्यक परे मिनाहा सिफारिस गर्ने

---

९. बेरुजू लगत राख्ने व्यवस्था के हो?
उत्तर:

• कार्यालयले बेरुजूको विवरण राख्ने
• मन्त्रालयले केन्द्रीय लगत राख्ने
• आन्तरिक र अन्तिम लेखापरीक्षण छुट्टाछुट्टै राख्ने
• नियमित अद्यावधिक गर्ने

---

१०. आन्तरिक लेखापरीक्षकको सुरक्षा र जिम्मेवारी के हो?
उत्तर:

• असल नियतले गरेको काममा कानूनी सुरक्षा हुन्छ
• बदनियतमा कारबाही हुन्छ
• हानी नोक्सानी भए असुल गरिन्छ
• आचारसंहिता पालना अनिवार्य हुन्छ

---

यदि चाहनुहुन्छ भने म यसलाई अझ वा मा पनि तयार गरिदिन सक्छु 👍